2026 жылы Автокөлік кәсіпорнының өндірістік қызметі техникалар паркін жай ғана күтіп ұстаудан ішкі өндірістік дербестікті нығайту стратегиясына бағытталды. 222,9 миллион теңге көлеміндегі инвестициялық бағдарлама кәсіпорынның күрделі технологиялық үдерістерді сыртқы ұйымдарға тәуелді болмай, өз күшімен жүзеге асыруына негіз болған бірқатар жобаларды іске асыруға мүмкіндік берді.
Логистикалық кідірістердің орнына – өз мамандарының әлеуеті
Жылдың ең маңызды жетістіктерінің бірі – бірқатар қызмет түрлері бойынша сыртқы сервистік ұйымдарға тәуелділіктен арылу болды. Бұған дейін жеңіл автокөліктер мен автобустардағы газ-баллон жабдықтарына техникалық қызмет көрсету күрделі мәселелердің бірі саналды. Негізгі мердігер ұйымның облыс орталығына көшуіне байланысты бұл бағыттағы қызмет көрсетуде айтарлықтай қиындықтар туындаған еді.
Мәселе мамандардың кәсіби біліктілігін арттыру арқылы шешімін тапты. Владимир Штукерт пен Владимир Дехтяр Астана қаласында арнайы оқудан өтіп, газ-баллон жабдықтарына техникалық қызмет көрсетуге және жөндеу жұмыстарын жүргізуге ресми рұқсат алды. Кәсіпорын қажетті диагностикалық құрылғылар мен бағдарламалық қамтамасыз ету құралдарын сатып алып, 2026 жылдың наурыз айынан бастап бұл жұмыстарды өз күшімен атқарып келеді. Соның нәтижесінде техникалардың бос тұрып қалуы азайып, тасымалдау шығындары қысқарды.
Бұрын автобустардың ішкі бөлігін химиялық тазалау жұмыстарын жылына екі рет ғана мердігер ұйымдар жүргізетін. Енді Алтынай Трабаева мен Арстан Аманжулов кәсіби тазалау құралдарымен жұмыс істеу тәсілдерін меңгеріп, автобустардың салондарын қажеттілігіне қарай тұрақты түрде тазалап келеді.
Бұл жаңашылдықтың тиімділігін комбинат қызметкерлері де жоғары бағалады. Корпоративтік спартакиада қарсаңында негізгі алты автобус жаңартылған әрі таза күйде жолаушыларға қызмет көрсетті.
Инженерлік шешімдер
Дамудың тағы бір маңызды бағыты – техникалар паркінің дайындық деңгейін арттыру мақсатында жүйелерді жаңғырту. Биыл Автокөлік кәсіпорнының инженерлері ауыр жүк көтергіш автосамосвалдардағы генераторлардың үйлесімсіздігі мәселесін сәтті шешті. Арнайы аралық бөлшек (проставка) әзірлеудің нәтижесінде КТА 50 қозғалтқыштарына орнатылатын ГСН және ГСТ үлгісіндегі электр генераторлары өзара алмастырылатын болды.
Қазіргі таңда барлық БелАЗ автосамосвалдары осы шешім бойынша қайта жабдықталды. Бұл техниканы қоймадан арнайы қосалқы бөлшектерді күтпей-ақ қысқа мерзімде қайта іске қосуға мүмкіндік беріп, өндірістегі кідірістерді азайтты.
Тағы бір маңызды жоба БелАЗ автосамосвалдарының динамикалық тежеу жүйесін қорғауға бағытталды. Бұған дейін жүргізуші кабинада отырып үрлеу жүйесінің істен шыққанын дер кезінде анықтай алмағандықтан, қымбат резисторлардың күйіп кетуі мен ұзақ уақыт жөндеуде тұру жағдайлары орын алатын.
Аталған мәселені шешу үшін үрлеу қозғалтқышына ағындық реле орнатылып, жүйенің жұмыс көрсеткіші тікелей аспаптар панеліне шығарылды. Енді үрлеу жүйесі қалыпты режимде жұмыс істеп тұрған кезде жүргізуші оны бірден бақылап отырады. Бұл өз кезегінде жабдықтың істен шығу қаупін едәуір төмендетіп, техниканың сенімді әрі үздіксіз жұмысын қамтамасыз етеді.
Цифрлық штурман
Техника мен өндірістік тораптарды жаңғыртумен қатар Автокөлік кәсіпорнында жасанды интеллект негізінде үш негізгі цифрлық шешім енгізілді. Бұл жүйелер әртүрлі деректерді біріктіріп, бақылау мен ресурстарды тиімді басқарудың заманауи тетігін қалыптастырды.
Отын шығынын талдау
Бүгінде орташа көрсеткіштерге сүйену тәжірибесі артта қалды. Цифрлық жүйе кәсіпорындағы 102 техника бірлігінің әрқайсысы бойынша жанармайдың үлестік шығынын күн сайын автоматты түрде есептейді. Алгоритм дизель отыны мен бензин шығынын техниканың нақты жүріп өткен жолымен салыстырып, есептіліктің ашықтығы мен дәлдігін қамтамасыз етеді.
Шиналардағы қысымды бақылау.
Кәсіпорында тәулік бойы жұмыс істейтін СКД жүйесі енгізілген. Арнайы датчиктер доңғалақтардың жай-күйін нақты уақыт режимінде бақылап, қысымдағы өзгерістерді дер кезінде анықтауға мүмкіндік береді. Бұл карьер жағдайында пайдаланылатын қымбат шиналардың тозуын азайтып, олардың пайдалану мерзімін ұзартады.
Болжамды жоспарлау
Техникалық қызмет көрсету кестесін қалыптастыру үдерісі толықтай автоматтандырылған. Техникалардың жүріп өткен жолы туралы цифрлық мәліметтер негізінде жүйе көліктерді жөндеуге қою мерзімін өздігінен айқындайды. Мұндай тәсіл артық бос тұрып қалуды болдырмай, техникалық қызмет көрсетуді нақты есепке негізделген тиімді жүйеге көшірді.
Жылдың екінші жартыжылдығындағы жоспарлар
2026 жылдың екінші жартыжылдығында Автокөлік кәсіпорны өндірістік үдерістерді одан әрі жетілдіруге бағытталған ауқымды техникалық жаңғырту жұмыстарын жүзеге асыруды жоспарлап отыр.Басты назар Т-35 шынжыр табанды бульдозерлерінің қозғалтқыштары мен беріліс қорабының салқындату жүйелерін жаңғыртуға, сондай-ақ оларды қосымша ұнтақты өрт сөндіру модульдерімен жабдықтауға аударылмақ. Бұл техникалардың сенімділігі мен пайдалану қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді.
Қысқы кезеңге арналған арнайы жоба аясында БелАЗ-76470 су себетін автокөлігіне аспалы қиыршық тас шашқыш қондырғы орнатылады. Сонымен қатар техникалық қызмет көрсету учаскесінде жағармай материалдары мен техникалық сұйықтықтарды орталықтандырылған түрде тарату жүйесі енгізілмек. Бұл жаңашылдық техникаларға қызмет көрсету уақытын едәуір қысқартып, өндіріс тиімділігін арттыруға ықпал етеді.
Кәсіпорын жөндеу цехында да жаңа міндеттерді қолға алуды жоспарлап отыр. Алдағы уақытта Автокөлік кәсіпорны карьерлік автосамосвалдарға арналған ірі көлемді шиналарды күрделі жөндеу жұмыстарын өз күшімен орындауды меңгеруді көздейді. Бұл сыртқы мердігерлерге тәуелділікті азайтып, техникаларды жөндеу мерзімін қысқартуға және өндірістік үдерістің тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
