Карина ӘЛЖАН
 
Соңғы бірнеше жылда Қазақстан мемлекеттік басқару саласында архитектуралық тәсілді және процестердің реинжинирингін қолдана отырып, цифрлық трансформацияны белсенді түрде жүзеге асырып келеді. Бұл процесс Мемлекеттік процестерді оңтайландыру және азаматтар мен кәсіпорындарға мемле- кеттік қызметтерді тиімдірек ұсынуды қамтамасыз ету үшін деректер мен ақпараттық технологияларды пайдаланумен тығыз байланысты. Қазақстанда реинжинирингтің қалай өтіп жатқаны және азаматтардың өмірінде не өзгеретінін «Хризотил КМ» тілшісіне цифрлық үкіметті қолдау орталығының өкілдері айтып берді.
Архитектуралық тәсіл цифрлық трансформацияда шешуші рөл атқарады, бұл мемлекеттік органдар шеңберінде тиімді жұмыс істейтін IT-шешімдерді әзірлеу және біріктіру үшін құрылым құруға мүмкіндік береді. Процестердің реинжинирингі өз кезегінде қолданыстағы мемлекеттік рәсімдерді қайта қарауға және оңтайландыруға бағытталған. Бұл бюрократиялық процестерді жеңілдетуге, артық кезеңдерді азайтуға және көрсетілетін қызметтердің сапасын жақсартуға мүмкіндік береді.
«Біздің пилоттық жобаларымыздың мысалында реинжинирингті қарастырайық. Жақында біз жобаны Астананың екі ауруханасында іске қостық. Біз енгізген өзгерістердің бірі-бала тегі мен атына қарамастан, туылғаннан кейінгі бірінші сағатта ЖСН алады. Бұл мемлекетке не береді? Біріншіден, бұл деректердің дұрыс қалыптасуы. Болашақта мұның бәрі ананың әртүрлі өтініштерді толтырмай-ақ балаға жәрдемақы ала алуына әкеледі. Қазіргі уақытта пилоттық жоба аясында автоматты түрде туу жәрдемақысын беру жұмыс істейді. Әйел жүктіліктің 7-ші айы басталғаннан кейін, ХҚКО-на бармай және құжаттарды толтырмай, жәрдемақыны автоматты түрде алуы керек»,-деді вице-министр Әсел Жанасова.
Реинжинирингтің негізгі аспектілерінің бірі-уақыт пен қаржылық шығындарды азайту және қызметтердің қолжетімділігін арттыру. 2021-2023 жылдары мемлекеттік органдардың 466-дан астам бизнес-процестеріне реинжиниринг жүргізілді. Оның ішінде қоғаммен өзара іс — қимыл бойынша — 155, бизнеспен — 187, үкіметпен-129.
«Бүгінгі таңда реинжиниринг қорытындысы бойынша әзірленген бизнес-процестердің нысаналы модельдері іске асыру сатысында. Жалпы, ұсынылатын шешімдердің тиімділігі кемінде 61% құрайды», — деп атап өтті цифрлық үкіметті қолдау орталығының бас директоры Рүстем Бигари.
Ол сондай-ақ 2023 жылы бала туу, кезекке тұру және балабақшаларға қабылдау, мектепке және жоғары оқу орнына қабылдау, жұмысқа орналасу, жәрдемақы төлеу, автокөлікке иелік ету, тұрғын үйге кезек сияқты ең көп сұранысқа ие процестердің қатарына енгенін айтты.
«Сондай-ақ ағымдағы жылы су саласы, медициналық қызметтерге ақы төлеу, бұқаралық спорт пен жоғары жетістіктер спортын дамыту, транзиттік ресімдеу, тарифтік саясатты қалыптастыру, сотталғандарды жұмысқа орналастыру, тұрмыстық зорлық-зомбылықтан қорғауды қамтамасыз ету процестері және басқа да басым процестер қайта қаралатын болады. Реинжиниринг бюджетті де, уақытты да үнемдеуге көмектеседі, көптеген қажетсіз әрекеттерді жояды», — деп қосты цифрлық үкіметті қолдау орталығының директоры.
Қазақстан неғұрлым ашық, тиімді және ашық мемлекеттік басқаруға ұмтылады. Дегенмен, цифрлық трансформация ұзақ және күрделі процесс екенін түсіну маңызды.
"Ұсынылған мақсатты модельдер процедуралардың ашықтығына әсер ететін адами факторды жояды, уақытты үнемдейді және мемлекеттік бюджеттен шығындарды азайтады", — деп қорытындылады Рүстем Бигари.