«Құрмет тақтасы» айдарын жалғастырып, еңбек жолы құрмет пен сүйіспеншілік тудыратындар туралы айтамыз. Бүгін сіздерді кәсіпорында 37 жыл еңбек етіп келе жатқан «Костанай минералдары» АҚ байыту кешенінің ұнтақтаушысы Лариса Мұстаевамен кездесуге шақырамыз.
– Лариса Валентиновна, әңгімені басынан бастайық. Жұмыстағы алғашқы күніңіз есіңізде ме? Қандай әсер алдыңыз?
— Әрине, есімде. Ол 1988 жылы болды. Алғашқы жұмыс күні өте тәрбиелі болды. Маған тәлімгер – Надежда Журавлева тағайындалды. Ол маған ұнтақтау, ұнтақтау, сұрыптау машинисті мамандығын үйретті. Шеберхана үлкен болды, мен мұның бәрін қалай есте сақтауға болатынын елестете де алмадым. Бірақ уақыт өте келе мен оқу, жұмыс істеу және жаңа нәрсені үйрену өте қызықты екенін түсіндім.
Біздің шеберіміз Николай Константинович Лисов болды. Ол өз ортасында беделді жан. Мен мұндай адамдарды бұрын кездестірмегенмін. Ол бәрін түсіндірді, бәрін көрсетті, егер бірдеңе дұрыс болмаса, ол шыдамдылықпен қайта айтып түсіндірді. Ол үнемі: «Қыздар, оқу орталығында оқыңдар, барлық мамандықты игеріңдер, олардың өмірге пайдасы тиеді» деп үнемі айтып отыратын. Білесіз бе, бұл шынымен де пайдалы болды. Әртүрлі мамандық бойынша оқығаным жайлы тоғыз корочкам бар.
Буып-түю жұмыстарына шақырғанда, менде қажетті құжаттар болды. Кейін дайын өніммен жұмыс істеу үшін механизатор керек болғанда мен де бригадирге: «Менде сертификат бар» деп айта аламын. Ал 2010 жылы төрт ауысым құрылып, ұсақтағыш керек болғанда, тағы да дайын болдым. Мен 5-деңгейлі ұсақтағыш мамандығына осылай келдім.
Шурик туралы фильм бірден еске түседі: «Мясокомбинат-я, стройучасток-я». Мен цехта машинист болып жұмыс істеген кезімде, егер біреу еңбек демалысына немесе еңбек демалысына кетсе, әріптестерімізді ауыстыру үшін әртүрлі учаскелерге баратынбыз. Әмбебап жүргізуші — бұл менмін. Бірақ мұның бәрі шебер Николай Константинович Лисовтың арқасы. Ол бізге бәрін үйретті.
— Мүмкіндіктері көп бола тұра, әйелдер мамандығы болмауына қарамастан, сіз әлі де ұсақтағыш мамандығын таңдадыңыз.
– Иә, ұсақтағыш мамандығы – ерлердің мамандығы болса керек, бірақ БІЗ, әйелдер, барлығын жеңе алатынымызды тағы да дәлелдедік. Әрине, біраз қиындықтар бар. Кейде техника бұзылады, бұл жағдайда біз сантехниктерді шақырамыз. Мен оларды әзілдеп «Мальчики по вызову» деп атаймын. Олар тамаша жігіттер, олар тез жеңеді. Ең қиыны – ақаулық орын алған кезде тез арада дұрыс шешім қабылдау, бірақ жұмыс қызық болғанда бәрі мүмкін. Жалпы, бірдеңе түсініксіз болса, көмектесіп, түсіндіретін аға тәлімгер әрқашан болады. Қазір мен жолдасыма тәлімгер болдым. Ернұр Қасымов екеуміздің жұмыс істеп жатқанымызға үш жыл болды. Ол керемет жігіт, ол бәрін тез арада жинайды. Шеберханада шу, оларға айқайлауға болмайды. Мен оған ыммен көрсетемін — ол бірден «Түсіндім» деп басын изейді. Егер мен демалысқа шықсам, ештеңе болмайтынына сенімді бола аламын.
— Сіз сондай белсенді және жігерлісіз. Жас кезіңізден табиғатыңыз осылай болды ма?
– Иә, бала кезімнен бір орында отырған емеспін. Мектепте мен төменгі сыныптарда тәлімгер болдым: балаларға арналған жарыстар мен байқаулар өткіздім, мерекелер ұйымдастырдым. Маған қабырға газеті мен ұрандар шығару сеніп тапсырылды – бұл керемет болды! Ол кезде әлі қалам алып жазатынбыз. Сонымен қатар спортпен шұғылдандым. Жеңіл атлетикаға сегіз жасымда қызығушылық танытып, ересектер арасында екінші дәрежеге жеттім. Жұмыс істеп жүрген кезімде компаниямыздың атынан жарыстарға қатысып жүрдім. Мен де бала кезімнен сурет салуға құмармын, көркемсурет училищесін бітіріп, кейін фотосурет курстарынан өттім. Осы жылдар ішінде мен үйде көптеген фотоальбомдар жинадым, оларды мұқият сақтаймын. Мен дамып, жаңа нәрселерді сынап көруді жалғастырамын. Қазір, мысалы, мен маймен сурет саламын. Әрине, бұл үлкен сөз, бірақ мен тырысамын. Менің шығармаларым үйімде ұзақ тұрмайтыны рас – мен оларды қуана сыйлаймын. Мен де қазір қоян өсірумен айналысамын.
— Қоян өсіру? Неліктен қояндар?
– Ағам қоян бақты, өз үйім болғанда қоян, қаз, үйрек өсірсем деп армандайтынмын. Сөйтіп, күйеуім екеуміз үй алған соң арманымыз орындала бастады. Жылыжай орнаттық, қазір бізде ең ерте қияр, редис, қызанақ бар – бәрі көп балалы отбасымызға жетеді.
– Сіздің  отбасыңыз үлкен бе?
– Иә, біздің отбасымыз өте тату және интернационалды. Күйеуім екеуміз 1988 жылы таныстық. Менің бала кезімнен дос болған Сара құрбым, айтпақшы, ол да КМ-да жұмыс істейді, мені дискотекаға шақырған. Мен ол кезде билей білмедім, шетте тұрдым, сол сәтте Ринат маған келді. Ол мені ертерек байқаған екен. Олар баяу музыканы қосып,  мені биге шақырды, солай сөйлесе бастадық. Бірақ мен Золушка сияқты түнгі ауысымға асығуға мәжбүр болдым. Ринат мені серуендеп, әңгімеміз осылай басталды. Екі жыл кездесіп, 1990 жылы үйлендік. Ол да КМ-да 35 жыл жұмыс істейді, қазір бөлімде слесарь. Сіз оны танитын шығарсыз, – мұртты сымбатты жігіт. Екі баламыз бар. Қызы қазаққа, ұлы украинға үйленді. Екі немересі: Самир екі жаста, Карина небәрі сегіз айлық. Олар қазірдің өзінде тәуелсіз өмір сүреді, ал менің енем бізбен бірге тұрады — ол 90 жаста, соғыс ардагері, тыл еңбегі ардагері медалдармен марапатталған».
— Сіздер сияқты бай және табысты өмір сүру үшін не қажет?
— Тілегім. Армандаңыз, ғашық болыңыз және қолда барды бағалаңыз!